Opowieść o parku ̶ Vransko jezero

Jezioro o klimacie śródziemnomorskim. Największe naturalne jezioro i jedno z największych terenów bagiennych na terenach śródziemnomorskiej Chorwacji. Ostoja dla zagrożonych ptaków, zimowisko dla około 100 000 ptaków wodnych. Raj dla wędkarzy sportowych i rowerzystów, który jest oddzielony od morza wapienną rafą. Wyjątkowe doświadczenie różnorodności środowiska wodnego na tak małej przestrzeni.

Morze nad jeziorem? A może jezioro nad samym morzem? Opis lokalizacji zależy tylko od tego, który odcień niebieskiego preferujecie. Jezioro i morze w najbliższym sąsiedztwie, tak możnaby opisowo zlokalizować jezioro Vransko, największe naturalne jezioro w Chorwacji. Zanurzone w śródziemnomorskim klimacie, ale niezbyt głębokie, ponieważ ma od dwóch do pięciu metrów głębokości, jezioro Vransko jest naturalnym fenomenem zatopionego pola krasowego, które dziś jest pełne życia. 

Ze względu na położenie i liczne cechy, które je wyróżnia, jest jeziorem wyjątkowym nie tylko w Chorwacji, ale i również na obszarze Europy. Jedna z tych cech to zjawisko kryptodepresji, która stwarza jedyne w swoim rodzaju życie podwodne. Mianowicie, stwarza zjawisko geograficzne, w którym powierzchnia wody jeziora znajduje się nad poziomem morza, a dno pod nim. Pod dużym nagromadzeniem mułu, które miejscami przekracza 20 metrów, znajduje się nieprzepuszczalna fliszowa warstwa skał. Stanowi nieprzepuszczalną barierę i woda nie może spłynąć do dna krasowego. Z drugiej strony wąska rafa krasowa jest naturalną barierą między jeziorem a morzem, jednak ze względu na swoją porowatość morze wpada do wód jeziora i je zasala.

 

Życie tu jest głośne i to przez odgłosy ptaków. Na tych terenach ustanowiono wyjątkowy rezerwat ornitologiczny, w którym zimuje ponad 100 000 ptaków wodnych. Ze względu na zachowanie dużego obszaru trzcin i zagrożonych wysuszeniem terenów podmokłych, jezioro jest rajem ornitologicznym. Znajduje się na liście ważnych obszarów ornitologicznych w Europie (Ostoje ptaków - Important Bird Areas) oraz na liście Ramsar obejmującej mokradła  o znaczeniu międzynarodowym. Ekologiczna wartość przestrzeni jest niezmierzona i oferuje bez zastrzeżeń wszystko, co niezbędne do życia dla rozwoju tej różnorodności roślin i zwierząt.

Teren Parku Krajobrazowego Vransko jezero jest częściowo porośnięty szuwarami, turzycami i trzcinami, dzięki czemu przypomina trawnik poprzecinany płytkimi stawami i kwiatami otoczonymi motylami. Są też ważki i wiele gatunków owadów, a całe życie tutaj to tkanka ekosystemu, która jest równie dynamiczna przez cały rok.

Miłośnicy ptaków umieszczają to miejsce na mapie niezapomnianych doświadczeń. Z  ukrycia można obserwować ich życie, gniazdowanie i opiekę nad młodymi. Cały cykl życia. Jezioro Vransko jest źródłem ornitofauny i do tej pory odnotowano 256 gatunków ptaków, z których ponad 100 gniazduje w Parku Przyrody. Wśród ptaków lęgowych cztery są gatunkami zagrożonymi wyginięciem na obszarze europejskim, a siedem w chorwackim środowisku naturalnym. Dla zagrożonych gatunków  ̶  czapli purpurowej i kormorana małego jest to jedno z niewielu miejsc lęgowych w Chorwacji. Najcenniejszą częścią parku pod względem biologicznym i ekologicznym jest rezerwat ornitologiczny. Liczne ptaki wędrowne odpoczywają i żerują na nim w czasie migracji z zimnych regionów Europy do ciepłych afrykańskich (iz powrotem). Odnotowano również dużą liczbę osobników różnych gatunku, a przyczyną ich dużej liczebności jest rosnące zagrożenie dla takich siedlisk w Europie. 

Mokradła są niszczone, uważane są za niepotrzebne i ich powierzchnia w Europie zostało znacząco zmniejszona. Dlatego też Vransko Jezero jest europejską oazą. W przeszłości Jezioro Vransko posiadało większą powierzchnię, jednakże część terenów podmokłych jest powoli przekształcana w urodzajne powierzchnie rolnicze, które były osuszane dla sadzenia warzyw i upraw rolnych. Region ten wynagradzał ciężką pracę ludzi z Ravnego Kotaru, dając obfite plony. Duża liczba niewyczerpanych źródeł wody, słońce, łagodny klimat śródziemnomorski stwarzały idealne warunki dla rolnictwa. 

Woda obfituje w ryby. Nie istnieje sportowy wędkarz, który nie zna tych wód. Wiadomo, że park odwiedza się dla karpia, suma i szczupaka - gatunki, dzięki którym jezioro to jest mekką wędkarstwa. Węgorz wraz ze ślizgiem rzecznym są jedynymi autochtonicznymi gatunkami ryb w jeziorze, objętymi ścisłą ochroną na terenie Parku Przyrody Jezioro Vransko. Węgorz jest prawdziwym zjawiskiem przyrodniczym. Jego tarło ma miejsce w odległym Morzu Sargassowym lub Północnym Atlantyku. Z tych miejsc młode i małe węgorze wędrują następnie ciepłym Prądem Zatokowym w kierunku brzegu parku i docierają do jeziora Vransko. Dojrzałe płciowo osobniki wracają ponownie do wód północnych, gdzie giną po tarle. W słonych wodach jeziora żyje wyjątkowa kombinacja morskich i słodkowodnych gatunków, co czyni tę lokację znaną na całym świecie wśród wędkarzy. 

Jezioro Vransko jest połączone z morzem sztucznym kanałem Prosika, który został wykopany w 1781 roku i łączy jezioro z zatoką Pirovac. Rów został wykonany tak, aby nadmiar wody w okresach deszczowych mógł odpłynąć, a było to ważne, ponieważ zapobiegał zalewaniu pola Vrana. Jednakże Prosika wprowadziła do jeziora zmiany biologiczne i ekologiczne. W okresach niższego poziomu wody do jeziora wpływa więcej wody morskiej, co zmienia właściwości chemiczne i biologiczne wody, a także florę, jak i faunę. Jezioro czerpie wodę z kilku źródeł; najważniejsze to Škorobić, Vrilo, Biba i Pećina. Dwa źródła Pećina i Škorobić znajdują się w miejscowości Vrana, po którym jezioro otrzymało nazwę. 

Jeśli opisujemy jezioro liczbami - to jego obraz wygląda nastepująco. Ma ponad 13 kilometrów długości, średnio do czterech metrów głębokości, a jego powierzchnia wynosi około 30 kilometrów kwadratowych. Poziom wody waha się maksymalnie o dwa metry na rok i średnio o jeden metr. Ścieżka widokowa liczy 40 kilometrów wokół jeziora, dlatego też jezioro Vransko jest częstym celem wycieczek rowerowych. Ci, którzy lubią spacery, wykorzystują port Prosika na odpoczynek na łonie natury, przynajmniej po to, aby zebrać energię, aby przedłużyć spacer do punktu widokowego Kamenjak, który wynagradza rzadko oferowany widok - zarówno na jezioro, jak i na wyspy dalmatyńskie.

Lokalizacja Jeziora Vransko, czyli bliskość morza, jest źródłem wszystkich jego atrakcji i bogactwa bioróżnorodności. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się wzgórze Kosovac, od strony morza rafa o wysokości do 110 metrów, a w dalszym otoczeniu Velebit, który ma swój własny, niedostatecznie zbadany wpływ na hydrologię Parku Przyrody. Wyjątkowe położenie jeziora przyciągało ludzi od zawsze. W kulturach Liburnian, Rzymian, Chorwatów, Turków i Wenecjan, jak sugerują znaleziska archeologiczne, jezioro Vransko było cenione i ważne. To połączenie gwarantuje niezapomniane wrażenia. Całkowicie różne, a dobrze egzystujące  sobą krajobrazy, rozpościerające się dla przyjemności przebywania w przyrodzie. Morze i wyspy, śródziemnomorskie moczary i wiejskość regionu Ravni kotar. Można śmiało powiedzieć, że jezioro Vransko to miejsce dla wybrednych  ̶  dla tych, których trudno zadowolić, ponieważ na tak małej przestrzeni oferuje przeróżne atrakcje. Można powiedzieć również, że jest miejsce dla niezdecydowanych. Gdyż jest to niezwykle wdzięczny punkt, z którego można dotrzeć na dalmatyńską wyspę w krótkim czasie, ale także szybko wrócić na wędkowanie w oczekiwaniu na ryby morskie lub rzeczne i cieszyć się bogactwem rolnictwa w tym regionie.

Autor: 
Tłumaczenie: Patrycja Szcześniak
Źródło: 
http://www.parkovihrvatske.hr

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
6 + 1 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.