„Święta narodowe w Tadżykistanie”

„Święta narodowe w Tadżykistanie”

Święta narodowe to najstarsza i najprzyjemniejsza tradycja każdego narodu. Oczywiście Tadżycy nie są wyjątkiem. Ten naród,jak żaden inny,lubi i potrafi świętować. Tak wesoło i z pasją,że nawet nie wiedząc do końca,jaka to okazja,chcemy po prostu się przyłączyć,zarażeni zapałem i energią wydarzeń.

 

 

 

Święto przebiśniegów

W różnych regionach Tadżykistanu święto pierwszych przebiśniegów nazywane jest inaczej. W Pamirze to „Gulgardoni”,w okręgu sogdyjskim „Bojczeczak”,na południu kraju wymyślono ciekawą nazwę „Guli sijahgusz”.Ale nie bacząc na różne nazwy,dzieci-główni uczestnicy wydarzenia,wszędzie obchodzą to święto w taki sam sposób.Republika Tadżykistanu to kraj gór. Spowite na zimę grubą pokrywą śnieżną,góry i podgórze długi czas nie zrzucają śnieżnej szaty i dopiero pierwsze delikatne promienie wiosennego słońca potrafią ją roztopić,ukazując maleńkie cudo-drobne liliowe płatki kruchych kwiatów. To przebiśniegi-pierwsze delikatne pączki na cienkich łodyżkach,przedzierające się spod śniegu,niewątpliwy dowód na przyjście długo oczekiwanej wiosny,który od wieków był dla Tadżyków powodem do świętowania. Pierwsze dziecko,które znajdzie przebiśnieg (po tadżycku:bojczeczak) to prawdziwy szczęściarz. Za nim w góry biegnie cała gromada dzieci,żeby zrywać kwiaty i podarować je matkom,siostrom,nauczycielkom-wszystkim kobietom w osadzie, jako symbol nowego życia,młodości,piękna.Kobiety przyjmując podarunek,przykładają kwiaty do oczu,dziękując Bogu,że doczekały wiosny,a dzieci dostają cukierki,owoce i ciastka.Następnie w kazdej rodzinie przyrządza się plow nazywany „Oszi bojczeczak”,przy którym,wg tradycji,zbierają się wszyscy krewni.Ta uroczystość jest swego rodzaju przygotowaniem do Nawruzu-głównego święta wiosny.

 

 

 

Nawruz

Samo słowo „nawruz” oznacza „nowy dzień”.Tak właśnie nazywa się święto wiosny,równonocy wiosennej,lub,jak kto woli-„Nowy Rok” dla wszystkiego co żyje,najbardziej znane świeto Persów i innych narodów Azji Środkowej.W każdym wschodnim kraju to święto obchodzi się inaczej,Tadżycy świętują 21-24 marca,te dni są wolne. Pierwsze wzmianki o Nawrozie pochodza ze świętej księgi zoroastrianizmu,”Awesty”.Jednak więcej szczegółów można poznać z innego źródła,”Nawruznomu”(„Ksiegi o Nawruzie”) wybitnego Omara Chajama.Opowiada on o legendarnym przywódcy Persów,Dżemszedzie i jego złotym tronie,który właśnie w dzień równonocy wiosennej stanął na najwyższym szczycie Pamiru na znak jego władzy nad tą ziemią,a także o rozkazie Dżemszeda,aby świętować ten dzień jako początek nowego życia.Z okazji święta obowiązkowo urządza się przyjęcia i zabawy zgodnie z tradycją ludową:wyścigi konne,buzkaszy (konna gra zespołowa),zapasy,pieśni,tańce i festyny. Wedle tradycji, mnóstwo uwagi poświęca się biesiadom przy stole.Po nakryciu do stołu można podawać nie tylko jedzenie,przynosi się po 7 dań i przedmiotów,które nie nadają się do spożycia,a ich nazwy zaczynają się od liter „C” i „SZ”.W ten sposób mamy 2 stoły:”chaftsin” i „chaftszin”,przy czym „sin” i „szin” to „s” i „sz” w alfabecie perskim,a „chaft” oznacza siódemkę-świętą cyfrę zoroastrianizmu i islamu.I oczywiście,symbolem Nawruza niezmiennie jest danie sumanak lub sumalak. Zobaczmy,jak się je przyrządza.

Mniej więcej tydzień przed świętem,w dużej miednicy macza się ziarna pszenicy,aby dojrzały w odpowiednim czasie. Od dawna uważa się,że im większe kiełki ziaren,tym bardziej urodzajny będzie nowy rok. Dojrzałe ziarna są tłuczone w moździerzu,następnie wrzuca się je do kotła,dodaje mąki,zalewa wodą,gotuje przez 10-12 godzin stale mieszając. Od niepamiętnych czasów przygotowaniem dania zajmują się wyłącznie kobiety,urządzając nocne spotkania z pieśniami i tańcami. Sumanak powinien być gotowy przed wschodem słońca w dzień Nawruza.Zgodnie z tradycją uważa się,że nie jest to zwykły posiłek,ale święte wydarzenie,dlatego przed jego przygotowaniem seniorzy czytają „Ichlos”-surę z Koranu,błogosławiącą jedzenie. Gotowy sumanak zostanie rozdany sąsiadom,krewnym i przyjaciołom.Do potrawy nie dodaje się wiele cukru,jednak okazuje się niezwykle słodka i przypomina płynną czekoladę.Istnieje przesąd,że zanim spróbuje się sumanak, należy wymyślić 3 życzenia,a one spełnią się w ciągu roku.

 

 

 

Święto tulipanów „Sajri lola”

Po wiosennych przebiśniegach w górach kwitną tulipany.Dzieje się to zazwyczaj z końcem wiosny,wtedy góry pokrywają się dywanem szmaragdowej zieleni,na którym, jak namalowane na płótnie, pojawiają się czerwone,różowe,żółte kielichy pięknych kwiatów. Ten widok jest na tyle zachwycający,że poświęcono mu uroczystość. W Tadżykistanie nazywa się ona „Sajri lola” i zbiega się w czasie ze żniwami,a to oznacza,że stół będzie się uginał od różnorodnych pokarmów. Tradycyjnie na stole znajduje się półmisek z popularnym plowem,nieodłącznym atrybutem jest też aromatyczna samsa z pierwszymi ziołami i dobrze wypieczony chleb pita. Punktem kulminacyjnym święta sa zawody w sporcie narodowym-gusztingiri (tadżyckich zapasach).To dyscyplina rodzinna i zwykle przekazywana z pokolenia na pokolenie,a zapaśników nazywa się „palwonami”.

 

Święta muzułmańskie

Idi Ramadan-święto po zakończeniu Wielkiego Postu w miesiącu Ramadanu.Ten post nazywa się Ruza i obowiązuje wszystkich dorosłych mieszkańców kraju.Szczególną wagę podczas Ruzy przywiązuje się do rytualnego oczyszczenia (tachory),odprawienia obrzędów religijnych i rytuałów,a także do codziennego postępowania,które powinny charakteryzować bezgrzeszne myśli i uczynki.Wg dogmatów religijnych,Ruza to najlepszy sposób,aby nazwać i odkupić grzechy popełnione przez cały rok.

 

Idi Kurbon-najważniejsze święto muzułmanów,dzień składania ofiar.Obchodzone jest 70 dni po zakończeniu 30-dniowego postu (Ruzy) w miesiącu Ramadanu,trwa 3-4 dni.Święto nawiązuje do znanej biblijnej przypowieści o próbie złożenia w ofierze Izaaka.W islamie zamiast Izaaka jest jego pierwowzór Izmaił,a zamiast Abrahama-Ibrahim.Reszta historii jest taka sama,więc to święto można uznać za zrozumiałe dla przedstawicieli innych religii.

Autor: 
Tłum. Natalia Wójcik
Źródło: 
asja-travel.uz

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.
6 + 9 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.